 |
| Image: Rodri kissing the FIFA World Cup Trophy after winning the 2026 FIFA World Cup final |
เคตिเคถ्เคตเคเคชเคญเคฐि เคฐोเคก्เคฐिเคो เคญूเคฎिเคा เคुเคจै เคชเคจि เคोเคฒीเคा เคฎुเค्เคฏ เคธเค्เคाเคฒเค เคตा เคเคจ्เคिเคจ เคเคธ्เคคै เคฅिเคฏो। เฅฏเฅฆ เคฎिเคจेเคเคो เคेเคฒเคฎा เคฌเคฒ เคเคธเคो เคเคฌ्เคाเคฎा เคฐเคนเคจे, เคेเคฒเคो เคเคคि เคเคคि เคคीเคต्เคฐ เคตा เคงीเคฎा เคนुเคจे เคฐ เคตिเคชเค्เคทीเคो เคเค्เคฐเคฎเคฃเคฒाเค เคเคธเคฐी เคจिเคท्เค्เคฐिเคฏ เคชाเคฐ्เคจे เคญเคจ्เคจे เคुเคฐा เคเคจเคै เคुเค्เคाเคฒे เคคเคฏ เคเคฐ्เคฅ्เคฏो। เคช्เคฐเคคिเคฏोเคिเคคाเคญเคฐ เคเคจเคฒे เคธเคฐ्เคตाเคงिเค เฅญเฅซเฅฌ เคญเคจ्เคฆा เคฌเคขी เคชूเคฐ्เคฃ เคชाเคธเคนเคฐू เฅฏเฅฉ เคช्เคฐเคคिเคถเคคเคญเคจ्เคฆा เคฌเคขीเคो เค เคตिเคถ्เคตเคธเคจीเคฏ เคถुเคฆ्เคงเคคाเคा เคธाเคฅ เคชूเคฐा เคเคฐे। เคฌเคฒเคธँเค เคธเคฌैเคญเคจ्เคฆा เคฌเคขी เคธเคฎเคฏ เคฌिเคคाเคเคจे เคฐ เฅฏเฅงเฅฆ เคญเคจ्เคฆा เคฌเคขी เคเค เคฒिเคจे เคेเคฒाเคกी เคชเคจि เคเคจी เคจै เคฅिเค। เคตिเคชเค्เคทी เคेเคฒाเคกीเคนเคฐूเคฒे เคเคคिเคธुเคै เคฆเคฌाเคฌ เคธिเคฐ्เคเคจा เคเคฐे เคชเคจि เคฐोเคก्เคฐिเคฒे เคเคนिเคฒ्เคฏै เคธเคนเคै เคฌเคฒ เคुเคฎाเคเคจเคจ्। เคोเคฒ เคนुเคจुเคญเคจ्เคฆा เค เคिเคा เฅจ-เฅฉ เคชाเคธเคนเคฐू เคช्เคฐाเคฏः เคฐोเคก्เคฐिเคै เคुเค्เคाเคฌाเค เคธुเคฐु เคนुเคจ्เคฅे, เคเคธเคฒे เคเคฐ्เคฆा เคเคจी เคช्เคฐเคค्เคฏเค्เคท เคोเคฒเคเคฐ्เคคा เคตा เค เคธिเคธ्เคเคเคฐ्เคคा เคจเคฆेเคिเค เคชเคจि เคธ्เคชेเคจเคो เคนเคฐेเค เคเค्เคฐเคฎเคฃเคो เคตाเคธ्เคคเคตिเค เคเค เคเคจै เคฅिเค।
เคฐเค्เคทाเคค्เคฎเค เคฐूเคชเคฎा เคฐोเคก्เคฐि เคธ्เคชेเคจเคा เคฒाเคि เค เคญेเคฆ्เคฏ เคขाเคฒ เคฌเคจेเคा เคฅिเค। เคตिเคชเค्เคทीเคो เคธुเคฐुเคเคคी เคเค्เคฐเคฎเคฃเคฒाเค เคฎเคง्เคฏเคญाเคเคฎै เคฐोเค्เคจ เคฐ เคाเคเคจ्เคเคฐ เค เค्เคฏाเคเคฒाเค เคตिเคซเคฒ เคชाเคฐ्เคจ เคเคจเคฒे เคฆेเคाเคเคो เคฐเคฃเคจीเคคिเค เคฌुเคฆ्เคงिเคฎเคค्เคคा เค เคคुเคฒเคจीเคฏ เคฅिเคฏो। เคช्เคฐเคคिเคฏोเคिเคคाเคญเคฐ เฅจเฅฌ เคญเคจ्เคฆा เคฌเคขी เคธเคซเคฒ เค्เคฏाเคเคฒ เคฐ เคฆเคฐ्เคाเคจौँ เคเคจ्เคเคฐเคธेเคช्เค เคเคฐ्เคฆै เคเคจเคฒे เคเคซ्เคจो เคोเคฒीเคो เคฐเค्เคทाเคชเค्เค्เคคिเคฒाเค เคฏเคคि เคฎเคเคฌुเคค เคฌเคจाเค เคि เคธ्เคชेเคจเคฒे เคชूเคฐै เคช्เคฐเคคिเคฏोเคिเคคाเคฎा เค เคค्เคฏเคจ्เคคै เคเคฎ เคोเคฒ เคต्เคฏเคนोเคฐ्เคจु เคชเคฐ्เคฏो। เคฐเค्เคทाเคค्เคฎเค เคฐ เคเค्เคฐाเคฎเค เคฆुเคตै เค्เคทेเคค्เคฐเคฎा เคเคค्เคृเคท्เค เคธเคจ्เคคुเคฒเคจ เคाเคฏเคฎ เคฐाเค्เคฆै เคเคจเคฒे เคกिเคซेเคจ्เคธ เคฐ เค เค्เคฏाเคिเค เคฒाเคเคจเคฌीเคเคो เคฎुเค्เคฏ เคชुเคฒเคो เคाเคฎ เคเคฐे।
เคฏเคธ เคตिเคถ्เคตเคเคชเคฎा เคฒिเคฏोเคจेเคฒ เคฎेเคธ्เคธी เคเคธ्เคคा เคฆिเค्เคเค เคेเคฒाเคกीเคा เคธाเคฅै เคงेเคฐै เคोเคฒ เคฐ เค เคธिเคธ्เค เคฆเคฐ्เคคा เคเคฐाเคเคจे เค เคจ्เคฏ เคेเคนी เคเคค्เคृเคท्เค เคซเคฐเคตाเคฐ्เคกเคนเคฐू เคชเคจि เคจเคญเคเคा เคนोเคเคจเคจ्। เคเคจीเคนเคฐूเคฒे เคต्เคฏเค्เคคिเคเคค เคคเคฅ्เคฏाเค्เคเคा เคเคงाเคฐเคฎा เคोเคฒीเคฒाเค เคेเคนी เคेเคฒเคฎा เคिเคคाเค เคชเคจि เคช्เคฐเคคिเคฏोเคिเคคाเคญเคฐเคो เคช्เคฐเคฆเคฐ्เคถเคจเคฎा เคเคจीเคนเคฐूเคो เคช्เคฐเคญाเคต เคเคเคจाเคธเคो เคฐเคนเคจ เคธเคेเคจ। เคงेเคฐै เคोเคฒเคเคฐ्เคคाเคนเคฐू เคेเคนी เคจिเคถ्เคिเคค เคेเคฒ เคตा เค्เคทเคฃเคนเคฐूเคฎा เคฎाเคค्เคฐ เคเคฎ्เคिเค เคญเคจे เคेเคนी เคฐเคฃเคจीเคคिเค เคฐूเคชเคฎा เคเคกा เคฐเค्เคทाเคชเค्เค्เคคिเคธाเคฎु เคธुเคธ्เคค เคฆेเคिเค। เคฎेเคธ्เคธी เคฐ เค เคจ्เคฏ เคเค्เคฐाเคฎเค เคेเคฒाเคกीเคนเคฐूเคฒे เคोเคฒ เคฐ เค เคธिเคธ्เคเคฎा เคคเคฅ्เคฏाเค्เค เคฌเคจाเค เคชเคจि, เคฐोเคก्เคฐिเคฒे เคญเคจे เคนเคฐेเค เคेเคฒเคो เคชूเคฐै เฅฏเฅฆ เคฎिเคจेเค เคฐ เคธเคฎ्เคชूเคฐ्เคฃ เคोเคฒीเคो เคธंเคฐเคเคจाเคฒाเค เคเคซ्เคจो เคฎुเค्เค ीเคฎा เคฐाเคे। เคเคจी เคोเคฒीเคा เคฒाเคि เคेเคตเคฒ เคเค เคेเคฒाเคกी เคฎाเคค्เคฐ เคจเคญเค เคฎैเคฆाเคจเคญिเคค्เคฐเคा เคฐเคฃเคจीเคคिเค्เค เคฅिเค।
เคช्เคฐเคคिเคฏोเคिเคคाเคฎा เคฐोเคก्เคฐी เคो เคคเคฅ्เคฏाเค्เค:
| Metric | Total | Tournament Rank |
|---|---|---|
| Touches | 910 | 1st |
| Passes Completed | 756 | 1st |
| Pass Accuracy | 93.22% | Top Midfielder |
| Passes in Final Third | 204 | 1st |
| Tackles Won | 26 | 1st |
Look at these Pictures and Discuss:
Let's discuss the questions:
* Why does the pump heat up when you fill a bicycle tube with air?
* When 500 milliliters of water and 1 liter of water are heated equally, which will heat up faster?
* Why is it that if a tight lid is difficult to open, it can be easily opened by heating it for a while?
* Why is it easier to drive an iron nail into wood after heating it?
Heat and Thermal Energy
(Heat and Thermal energy)
* Molecules are made up of compounds and potential energy is stored in molecules.
* When an object is heated, its molecules begin to vibrate.
* The vibration of molecules generates kinetic energy. It is from the kinetic energy of these molecules that heat is generated.
* As the temperature increases, the molecules vibrate faster, and as the temperature decreases, the molecules vibrate slower.
* The sum of the kinetic energy of the molecules in an object is called the heat or thermal energy of that object.
* A form of heat energy
* Calorimeter, a device for measuring heat
* Heat is measured in units of joules or calories.
Wired Headphones I Use
เคคाเคฐเคตाเคฒा เคนेเคกเคซोเคจเคนเคฐू เคฌเคाเคฐเคฎा เคซेเคฐि เคซเคฐ्เคिเคเคा เคเคจ्। เคคाเคฐเคตाเคฒा เคนेเคกเคซोเคจเคนเคฐूเคฒाเค 'เคซ्เคฒเคชी เคกिเคธ्เค' เคเคธ्เคคै เคต्เคฏเคตเคนाเคฐ เคเคฐ्เคจ เคฅाเคฒिเคเคो เคงेเคฐै เคญเคเคै เคैเคจ। เคเคฐเคा เคเคฐ्เคฐाเคा เคुเคจाเคนเคฐूเคฎा เคชुเคฐाเคจा เคाเคฐ्เคเคฐเคนเคฐूเคธँเคै เคेเคฒिเคเคा เคนेเคกเคซोเคจ เคจाเคฎเคा เคคी เคธेเคคा เคธाเคจा เค
เคตเคถेเคทเคนเคฐू เคธाเคฏเคฆ् เคธเคจ् เฅจเฅฆเฅงเฅช เคฆेเคि เคค्เคฏเคนीँ เคเคจ्। เคค्เคฏเคธเคชเคि เคเคฏो เคธเคจ् เฅจเฅฆเฅงเฅฌ। เคฏो เคค्เคฏเคนी เคตเคฐ्เคท เคฅिเคฏो เคเคฌ เคเคช्เคชเคฒเคฒे เคเคเคซोเคจ เฅญ เคฌाเค 'เคนेเคกเคซोเคจ เค्เคฏाเค' เคนเคाเคเคจे เคจिเคฐ्เคฃเคฏ เคเคฐ्เคฏो เคฐ เคฏเคธเคฒाเค 'เคธाเคนเคธ' (Courage) เคो เคธंเค्เคा เคฆिเคฏो। เคฏो เคเคฐ्เคชोเคฐेเค เคเคคिเคนाเคธเคै เคธเคฌैเคญเคจ्เคฆा เค ूเคฒो 'เคฐिเคฌ्เคฐाเคจ्เคกिเค' เค
เคญ्เคฏाเคธเคฎเคง्เคฏे เคเค เคฅिเคฏो। เคธोเค्เคจुเคนोเคธ् เคค! เคตिเคถ्เคตเคต्เคฏाเคชी เคฐूเคชเคฎा เคเคชเคฏोเคी เคเคเคा เคฏเคธ्เคคो เคธुเคตिเคงा เคนเคाเคเคจे เคฐ เคค्เคฏเคนी เคुเคฐा เคเคฒाเคเคจ เคुเค्เคै 'เคเคกเคช्เคเคฐ' เคฌेเค्เคจे। เคธुเคจ्เคฆा เคจिเคै เคนाँเคธ्เคฏाเคธ्เคชเคฆ เคจै เคธुเคจिเคจ्เค, เคนोเคเคจ เคฐ?
เคคเคฐ เคเคฆ्เคฏोเคเคฒे เคคुเคฐुเคจ्เคคै เคฏเคธเคो เคธिเคो เคเคฐ्เคฏो। เคเคจ्เคก्เคฐोเคเคก เคเคฎ्เคชเคจीเคนเคฐूเคฒे เคธुเคฐुเคฎा เคธाเคฐ्เคตเคเคจिเค เคฐूเคชเคฎा เคเคช्เคชเคฒเคो เคिเคฒ्เคฒी เคเคกाเค, เคคเคฐ เคेเคนी เคฎเคนिเคจाเคชเคि เคुเคจै เคฎाเคซिเคฏा เคซिเคฒ्เคฎเคा เคกเคฐाเคเคा เคญिเคฒेเคจเคฒे เคเคธ्เคคै เคुเคชเคाเคช เคเคซ्เคจा เคซोเคจเคฌाเค เคชเคจि เคนेเคกเคซोเคจ เค्เคฏाเค เคนเคाเคเคฆिเค। เค
เคจि เคฏเคธเคฐी, เคฎाเคจเคต เคाเคคि 'เคฌ्เคฒुเคुเคฅ เคฏुเค' เคฎा เคช्เคฐเคตेเคถ เคเคฐ्เคฏो। เคฏเคธ्เคคो เคฏुเค เคเคนाँ เคธเค्เคीเคค เคธुเคจ्เคจเคा เคฒाเคि เคนेเคกเคซोเคจ เคाเคฐ्เค เคเคฐ्เคจुเคชเคฐ्เคจे, เคชेเคฏเคฐिเค เคเคฐ्เคจुเคชเคฐ्เคจे, เคธเคซ्เคเคตेเคฏเคฐ เค
เคชเคกेเค เคเคฐ्เคจुเคชเคฐ्เคจे เคฐ เคนेเคกเคซोเคจเคो เคเคเคा เคนเคฐाเคเคो 'เคเคฏเคฐเคฌเคก' เคो เคธเค्เคा เคฆुเคเคाเคो เคฎूเคฒ्เคฏ เคคिเคฐ्เคจुเคชเคฐ्เคจे เคญเคฏो। เคนेเคกเคซोเคจ เค
เคฌ เคเคเคा 'เคธเคซ्เคเคตेเคฏเคฐ' เคฌเคจ्เคฏो।
เค เคช्เคฐเคค्เคฏाเคถिเคค เคชुเคจเคฐाเคเคฎเคจ:
เคธเคฌै เค
เคชेเค्เคทा เคตिเคชเคฐिเคค, เคคाเคฐเคตाเคฒा เคนेเคกเคซोเคจเคนเคฐू เคซेเคฐि เคซเคฐ्เคिเคเคा เคเคจ्। เคฏो เคेเคตเคฒ เคคी 'เค
เคกिเคฏोเคซाเคเคฒ्เคธ' (Audiofiles) เคนเคฐूเคा เคฒाเคि เคฎाเคค्เคฐ เคนोเคเคจ เคोเคธँเค เฅฌ เคตเคा เคเคฎ्เคช्เคฒिเคซाเคฏเคฐ เคเคจ् เคฐ เคเคธเคฒे เคง्เคตเคจिเคो เคुเคฃเคธ्เคคเคฐเคฒाเค เคฎเคนँเคो เคฐเค्เคธीเคो เคธ्เคตाเคฆ เคเคธ्เคคै เคต्เคฏाเค्เคฏा เคเคฐ्เคเคจ्। เคฏเคธเคो เคชुเคจเคฐाเคเคฎเคจเคฒे เคฎाเคจिเคธเคนเคฐूเคฒाเค 'เคฌेเคธ' (Bass) เคฎเคจเคชเคฐ्เค เคญเคจ्เคจे เคฎाเคค्เคฐ เคนोเคเคจ, เคฌเคฐु เคฎाเคจिเคธเคนเคฐू เค
เคฌ เคฅเคिเคค เคญเคเคธเคेเคा เคเคจ् เคญเคจ्เคจे เคธเคจ्เคฆेเคถ เคชเคจि เคฆिเคจ्เค। เคคเคฅ्เคฏाเค्เคเคนเคฐूเคฒे เคชเคจि เคฏเคนी เคญเคจ्เคเคจ्। เคตเคฐ्เคทौँเคธเคฎ्เคฎ เคคाเคฐเคตाเคฒा เคนेเคกเคซोเคจเคो เคต्เคฏाเคชाเคฐ เคฎृเคคเคช्เคฐाเคฏः เคฆेเคिเคจ्เคฅ्เคฏो। เคฐिเคชोเคฐ्เคเคนเคฐूเคा เค
เคจुเคธाเคฐ, เคฏเคธเคो เคฌिเค्เคฐी เคฒเคाเคคाเคฐ เคชाँเค เคตเคฐ्เคทเคธเคฎ्เคฎ เคเคिเคฐเคน्เคฏो। เคธเคจ् เฅจเฅฆเฅจเฅช เคฎा เคฎाเคค्เคฐै เคฏो เคตिเคงाเคฒे เคฒเคเคญเค เฅช เคเคฐोเคก เฅจเฅฆ เคฒाเค เคกเคฒเคฐเคो เคต्เคฏाเคชाเคฐ เคुเคฎाเคฏो।
เคค्เคฏเคธเคชเคि เคธเคจ् เฅจเฅฆเฅจเฅซ เคฎा เคेเคนी เค
เคจौเค ो เคญเคฏो। เคธเคจ् เฅจเฅฆเฅจเฅซ เคฎा เคคाเคฐเคตाเคฒा เคนेเคกเคซोเคจเคो เคฌिเค्เคฐी เฅฉ% เคฒे เคฌเคข्เคฏो। เคเคฎ्เคฆाเคจीเคฎा เคเคฐिเคฌ เฅง เคเคฐोเคก เฅซเฅฆ เคฒाเค เคกเคฒเคฐเคो เคตृเคฆ्เคงि เคญเคฏो। เคตเคฐ्เคทเคो เคคेเคธ्เคฐो เคค्เคฐैเคฎाเคธिเคเคฎा เคฏเคธเคो เคฌिเค्เคฐीเคฎा เคคीเคต्เคฐเคคा เคเคฏो। เคुเคฒाเค เคฐ เคกिเคธेเคฎ्เคฌเคฐ เฅจเฅฆเฅจเฅซ เคो เคฌीเคเคฎा เคตृเคฆ्เคงिเคฆเคฐ เฅงเฅฆ% เคชुเค्เคฏो। เคฐ เคตाเคธ्เคคเคตिเค เค
เคเคฎ्เคฎ เคค เคธเคจ् เฅจเฅฆเฅจเฅฌ เคो เคชเคนिเคฒो เฅฌ เคนเคช्เคคाเคฎा เคฆेเคिเคฏो, เคเคนाँ เคต्เคฏाเคชाเคฐ เค
เคिเคฒ्เคฒो เคตเคฐ्เคทเคो เคคुเคฒเคจाเคฎा เฅจเฅฆ% เคฒे เคฌเคข्เคฏो। เคฏो เคฌเคाเคฐเคो เคตाเคธ्เคคเคตिเค 'เคฏू-เคเคฐ्เคจ' เคนो। เคตिเคถेเคท เคเคฐी เคเคชเคญोเค्เคคा เคช्เคฐเคตिเคงिเคฎा, เคुเคจै เคिเคเคฒाเค 'เคเคเคเคกेเคेเคก' เคोเคทเคฃा เคเคฐिเคธเคेเคชเคि เคค्เคฏो เคซेเคฐि เคฌ्เคฏुँเคคเคจु เคฆुเคฐ्เคฒเคญ เคुเคฐा เคนो।
เคต्เคฏเคตเคนाเคฐिเคเคคा เคฐ เคธाเคฆเคी:
เคธ्เคชเคท्เค เคชाเคฐौँ, เคुเคฒ เคเคฎ्เคฆाเคจीเคो เฅฎเฅฆ% เคนिเคธ्เคธा เค
เคै เคชเคจि เคตाเคฏเคฐเคฒेเคธ เค
เคกिเคฏोเคै เค। เคคเคฐ เคคाเคฐเคตाเคฒा เคนेเคกเคซोเคจเคो เคชुเคจเคฐाเคเคฎเคจ เคธाँเคธ्เคृเคคिเค เคฐूเคชเคฎा เคฎเคนเคค्เคตเคชूเคฐ्เคฃ เค เคिเคจเคญเคจे เคฏो เค
เคธเคฎ्เคญเคต เคฎाเคจिเคเคो เคฅिเคฏो। เคธเคฌैเคญเคจ्เคฆा เคฐเคฎाเคเคฒो เคชเค्เคท เคค เคे เค เคญเคจे, เคธเคธ्เคคो เคคाเคฐเคฒे เคฎเคนँเคो เคเคตिเคท्เคाเคฐเคฒाเค เคिเคคिเคฐเคนेเคो เค।
เคฏเคธเคो เคเคเคฐ्เคทเคฃเคो เคเคเคा เคฎुเค्เคฏ เคाเคฐเคฃ เคต्เคฏเคตเคนाเคฐिเคเคคा เคนो। เคเคเคा เคธเคฐ्เคตेเค्เคทเคฃ เค
เคจुเคธाเคฐ, เคเคธเคค เคคाเคฐเคตाเคฒा เคนेเคกเคซोเคจเคो เคฎूเคฒ्เคฏ เฅงเฅฉ เคกเคฒเคฐ เค เคญเคจे เคตाเคฏเคฐเคฒेเคธเคो เคเคฐिเคฌ เฅฏเฅฏ เคกเคฒเคฐ। เคฐ เคเคชเคญोเค्เคคाเคนเคฐूเคฒे เคธोเคงिเคฐเคนेเคा เคเคจ्: “เคฎैเคฒे เคชเคนिเคฒे เคจै เคฐाเคฎ्เคฐोเคธँเค เคाเคฎ เคเคฐिเคฐเคนेเคो เคिเคเคฎा เคฌ्เคฏाเค्เคฐी, เคाเคฐ्เคिเคเคो เคคเคจाเคต เคฐ เคเคจेเค्เคिเคญिเคीเคो เคธเคฎเคธ्เคฏा เคฅเคช्เคจเคा เคฒाเคि เคเค เคुเคฃा เคฌเคขी เคชैเคธा เคिเคจ เคคिเคฐ्เคจे?”
เคเคเคญोเคฒि เคนเคฐेเค เคฌ्เคฒुเคुเคฅ เคเคกाเคจ เคฆुเค เค
เคฆृเคถ्เคฏ เคฐाเคท्เค्เคฐเคนเคฐूเคฌीเคเคो เคถाเคจ्เคคि เคตाเคฐ्เคคा เคเคฐाเค เคเคธ्เคคै เคเคจ्เคเคिเคฒो เคฎเคนเคธुเคธ เคนुเคจ्เค। 'Connected', 'Disconnected', 'Pairing Failed'। เคीเคตเคจเคा เคนเคฐेเค เคเคงुเคจिเค เคตเคธ्เคคुเคฒाเค เค
เคนिเคฒे เคฌिเคुเคฒी, เค
เคชเคกेเค เคฐ เค
เคจाเคตเคถ्เคฏเค เคนेเคฐเคाเคน เคिเคจ เคाเคนिเคฏो? เคฎेเคฐो เคนेเคกเคซोเคจ เคाเคฐ्เค เคเคฐ्เคจुเคชเคฐ्เค, เคเคกी เคाเคฐ्เค เคเคฐ्เคจुเคชเคฐ्เค, เคฏเคนाँเคธเคฎ्เคฎ เคि เคฎेเคฐो เคฆाँเคค เคฎाเค्เคจे เคฌ्เคฐเคธเคो เคชเคจि เคเคซ्เคจै เคธเคซ्เคเคตेเคฏเคฐ (Firmware) เค! เค
เคฐ्เคोเคคเคฐ्เคซ, เคคाเคฐเคตाเคฒा เคนेเคกเคซोเคจเคो เคเคซ्เคจै 'เค्เคฐाเคจ्เคคिเคाเคฐी เคฐเคฃเคจीเคคि' เค: เคคाเคฐ เคोเคก्เคจुเคนोเคธ्, เคธเค्เคीเคค เคฌเค्เค।
เคธाँเคธ्เคृเคคिเค เคตिเคฆ्เคฐोเคน:
เค
เคกिเคฏो เคตिเคถेเคทเค्เคเคนเคฐू เคธเคนी เคฅिเค। เคตเคฐ्เคทौँเคธเคฎ्เคฎ เคเคจीเคนเคฐूเคฒे เค
เคจเคฒाเคเคจ เคซोเคฐเคฎเคนเคฐूเคฎा เคिเค्เคฏाเคँเคฆै เคญเคจे เคि 'เคคाเคฐเคตाเคฒा เค
เคกिเคฏोเคो เคเคตाเค เคฐाเคฎ्เคฐो เคนुเคจ्เค' เคคเคฐ เคเคธैเคฒे เคธुเคจेเคจ। เคธाเคฏเคฆ เคเคจीเคนเคฐूเคो เคฌोเคฒ्เคจे เคถैเคฒी เค
เคฒि เคชुเคฐाเคจो เคเคฎाเคจाเคो เคญเคเคฐ เคนोเคฒा, เคคเคฐ เคเคจीเคนเคฐू เคธเคนी เคฅिเค। เคต्เคฏाเคตเคธाเคฏिเค เคธเค्เคीเคคเคाเคฐ, เคธเคฎ्เคชाเคฆเค เคฐ เคเคจ्เคिเคจिเคฏเคฐเคนเคฐूเคฒे เคคाเคฐเคฒाเค เคเคนिเคฒ्เคฏै เคोเคกेเคा เคฅिเคเคจเคจ्।
เคคเคฐ เคฏो เคेเคตเคฒ เคง्เคตเคจिเคो เคुเคฃเคธ्เคคเคฐเคो เคुเคฐा เคฎाเคค्เคฐ เคนोเคเคจ। เคฏเคฆि เคค्เคฏเคธो เคนुเคจ्เคฅ्เคฏो เคญเคจे เคฏो เคเคเคा เคธाเคจो เคธเคฎूเคนเคฎा เคฎाเคค्เคฐ เคธीเคฎिเคค เคนुเคจ्เคฅ्เคฏो। เคฌเคฐु, เคคाเคฐเคตाเคฒा เคนेเคกเคซोเคจ เค
เคฌ เคเคเคा 'เคซेเคธเคจ' เคฌเคจेเคो เค। เคฒिเคฒी เคฐोเค เคกेเคช เคฐ เคฌेเคฒा เคนเคฆिเคฆ เคเคธ्เคคा เคธेเคฒिเคฌ्เคฐेเคीเคนเคฐू เคคाเคฐเคตाเคฒा เคนेเคกเคซोเคจเคฎा เคฆेเคिเคจ เคฅाเคฒेเคा เคเคจ्। เคซेเคธเคจ เคธเคฎ्เคชाเคฆเคเคนเคฐूเคฒे เคฏเคธเคฒाเค 'เคธเคนเค' เคฐ 'เคเคจाเคฒเค' เคญเคจ्เคจ เคฅाเคฒेเคा เคเคจ्। เคธुเคจ्เคฆा เคนाँเคธो เคฒाเค्เค, เคคเคฐ เคซेเคธเคจเคฒे เคธเคงैं 'เคฆृเคถ्เคฏเคฎाเคจ เค
เคฒเคाเคต' (Visible Disengagement) เคฒाเค เคฎเคจ เคชเคฐाเคँเค।
เคตाเคฏเคฐเคฒेเคธ เคเคฏเคฐเคฌเคกเคนเคฐू เคाเคจเคฎा เคนเคฐाเคँเคเคจ्, เคคเคฐ เคคाเคฐเคตाเคฒा เคนेเคกเคซोเคจเคฒे เคเคซ्เคจो เคเคชเคธ्เคฅिเคคि เคเคฒ्เคाเคँเคเคจ्। เคคिเคจเคฒे เคญเคจ्เคเคจ्, "เคฎ เค
เคนिเคฒे เคเคชเคฒเคฌ्เคง เคैเคจ, เคงเคจ्เคฏเคตाเคฆ।" เคฏเคธ्เคคो เคธเคฎเคฏเคฎा เคเคนाँ เคนเคฐेเค เคเคช เคฐ เคเคฒ्เคोเคฐिเคฆเคฎเคฒे เคคเคชाเคँเคो เคง्เคฏाเคจ เคคाเคจ्เคจ เคोเคिเคฐเคนेเคा เคเคจ्, เคเคซूเคฒाเค เคช्เคฐเคตिเคงिเคฌाเค เค
เคฒเค เคฆेเคाเคเคจु เคจै เคเคเคा เค ूเคฒो เคाเคนเคจा เคฌเคจिเคฐเคนेเคो เค।
เค
เคจि เคเคฎเคฒा เคน्เคฏाเคฐिเคธเคो เคค्เคฏो เคช्เคฐเคธเค्เค เคเคนाँ เคเคจเคฒे เคธुเคฐเค्เคทाเคा เคाเคฐเคฃเคฒे เคคाเคฐเคตाเคฒा เคนेเคกเคซोเคจ เคช्เคฐเคฏोเค เคเคฐ्เคจे เคुเคฐा เคเคฐिเคจ्। เคฏเคธเคो เค
เคฐ्เคฅ เคคเคชाเคँเคो เคเคฏเคฐเคชเคก्เคธเคฒे เคोเคช्เคฏ เคฐूเคชเคฎा เคाเคธुเคธी เคเคฐिเคฐเคนेเคो เค เคญเคจ्เคจे เคนोเคเคจ, เคคเคฐ เคฎाเคจिเคธเคนเคฐूเคो เคช्เคฐเคคिเค्เคฐिเคฏाเคฒे เคे เคฆेเคाเคฏो เคญเคจे, 'เค
เคฆृเคถ्เคฏ เคช्เคฐเคตिเคงि' เคฎाเคฅिเคो เคตिเคถ्เคตाเคธ เคฌिเคธ्เคคाเคฐै เคुเค्เคฆै เคเคเคฐเคนेเคो เค।
เค เคจ्เคค्เคฏเคฎा
เคฎाเคจिเคธเคนเคฐू เคฅเคिเคค เคเคจ्। เค เคค्เคฏเคงिเค เคกिเคिเคเคฒाเคเคेเคถเคจเคฌाเค เคฅเคिเคค เคฐ เคตिเค्เคाเคชเคจเคा เคฒाเคि เคตเคธ्เคคु เคเคธ्เคคै เคช्เคฐเคฏोเค เคนुเคจเคฌाเค เคฅเคिเคค। เคฎाเคจिเคธเคนเคฐू เคญเคจ्เคฆैเคเคจ्, "เคे เคนाเคฎी เคนाเคฎ्เคฐा เคฌเคเคจ เคฐ เคคाเคฐเคนเคฐू เคซिเคฐ्เคคा เคชाเคเคจ เคธเค्เคौँ?"
เคเคชเคญोเค्เคคाเคนเคฐूเคฒे เคช्เคฐเคตिเคงिเคฒाเค เคจै เค
เคธ्เคตीเคाเคฐ เคเคฐेเคा เคนोเคเคจเคจ्, เคเคจीเคนเคฐूเคฒे เคช्เคฐเคตिเคงिเคो 'เค
เคคि' เคฒाเค เค
เคธ्เคตीเคाเคฐ เคเคฐेเคा เคนुเคจ्। เคนाเคฎी เคซेเคฐि เคเคงाเคฐเคญूเคค เคुเคฐाเคนเคฐूเคฎा เคซเคฐ्เคिเคฐเคนेเคा เคौँ। เคฏो เคेเคตเคฒ เคเคเคा เคนेเคกเคซोเคจ เคฎाเคค्เคฐ เคนोเคเคจ, เคฌเคฐु เคธाँเคธ्เคृเคคिเค เคฐूเคชเคฎा เคฏเคธเคฒे เคเคเคा เคเคนिเคฐो เคुเคฐाเคो เคธเค्เคेเคค เคเคฐ्เค-เคช्เคฐเคตिเคงिเคो เคคเคกเคเคญเคกเค เคตिเคฐुเคฆ्เคงเคो เคเคเคा เคธाเคจो เคตिเคฆ्เคฐोเคน।
Unit 13
Information and Communication Technology
Information and communication technology is a medium which can store large amount of information, process data and communicate information by the help of electronic devices.
To communicate information over long distances quickly, ICT uses advanced technologies such as artificial satellites.
- Artificial satellite: Artificial satellite is defined as a body placed in orbit round the earth or moon or another planet in order to collect information or for communication.
- The first artificial satellite in the world was Sputnik-1 launched by Soviet Union on October 4, 1957.
Q. How are artificial satellites launched and maintained in orbit around the Earth?
- Orbits of artificial satellite: Based on height and purpose, satellites are placed in three main orbits.Artificial satellites are launched using rockets and placed at a fixed height and speed so that Earth’s gravity keeps them moving in orbit. Since there is almost no air in space, satellites do not need extra energy to keep moving.
[A] Low earth orbit (LEO): Low Earth Orbit (LEO) is an orbit around the Earth at an altitude between about 180 km and 2,000 km above the Earth’s surface. Example of satellite in this orbit are ISS (international space station), Nepali sat-1 etc.
The satellites placed in LEO possesses following characteristics:
· Satellites revolve very close to the Earth
· They have a very high orbital speed
· They complete one revolution in a short time (about 90 minutes)
· They remain above a particular place on Earth for a short duration
· One satellite can observe many different places in a single day
Q. How can LEO satellites observe many places in one day?
[B] Medium earth orbit (MEO): Medium Earth Orbit (MEO) is the region of space between Low Earth Orbit and Geostationary Earth Orbit, at an altitude of about 2,000 km to 35,786 km above the Earth’s surface. Examples of satellite in this orbit are navigation satellites, GPS satellites etc.LEO satellites revolve very fast around the Earth and continuously change their position. Due to this, they can observe many different places on Earth in a single day.
The satellites placed in MEO possesses following characteristics:
· Satellites revolve at a moderate distance from the Earth
· Their orbital speed is slower than LEO satellites
· The time period of revolution is about 12 hours
· Each satellite covers a large portion of the Earth
Q. Why are many satellites needed for GPS?
[C] Geostationary earth orbit (GEO): Geostationary Earth Orbit (GEO) is a special orbit at an altitude of 35,786 km above the Earth’s equator.Many satellites are needed for GPS to cover all parts of the Earth so that location can be found accurately from anywhere on Earth.
Characteristics of satellites placed in GEO:
· Satellites revolve above the equator
· The time period of revolution is exactly equal to Earth’s rotational period (23 h 56 min 4 s)
· Satellites appear stationary relative to the Earth
· One satellite can continuously cover the same area of Earth
Q. Why do GEO satellites look stationary?
GEO satellites look stationary because they revolve around the Earth with the same speed as the Earth’s rotation.
Q. Why have many countries of the world launched communication satellites in geostationary orbit?
Many countries place communication satellites in geostationary orbit because these satellites appear stationary relative to the Earth. This allows them to provide continuous and reliable communication to the same area without needing to constantly track their position.
- Uplink and Downlink (Satellite Communication)
Many countries place communication satellites in geostationary orbit because these satellites appear stationary relative to the Earth. This allows them to provide continuous and reliable communication to the same area without needing to constantly track their position.
Communication between Earth and satellite happens using microwaves:
Downlink: Signal sent from satellite → Earth
The satellite receives the signal, amplifies it, and sends it back.
Q. Why are satellites useful for communication?
Satellites are useful for communication because they can receive signals from one place and transmit them quickly to very far places on the Earth quickly.
NepaliSat-1 (First Satellite of Nepal)
NepaliSat-1 is the first artificial satellite of Nepal. It is an important achievement for Nepal in the field of space science and technology.
Basic Information
- Type: Cube nano-satellite
- Mass: 1.33 kg
- Launch date: April 18, 2019
- Launch place: Virginia, USA
- Orbit: Low Earth Orbit (LEO)
- Height from Earth: About 400 km
Motion and Visibility
- It completes one revolution around the Earth in about 90 minutes.
- It is visible over Nepal for about 6–10 minutes during each pass.
Constructed By
- Aavash Maskey
- Hariram Shrestha
Purpose of NepaliSat-1
The main purpose of NepaliSat-1 is to take photographs of Nepal from space. These photographs help in studying:
- Geographical structures
- Forests
- Glaciers
- Mountains
- Streets and settlements of Nepal
Importance
- Helps Nepal enter satellite technology
- Provides useful geographical data
- Develops scientific and technical skills
Use of Information & Communication Technology:
Magazine: Used to gain general knowledge and information about current events.
Radio: Used to receive news and educational programs quickly over long distances.
Television: Used to watch educational programs and live events happening around the world.
Telephone: Used to communicate voice messages instantly with people at distant places.
Fax: Used to send printed documents and pictures from one place to another.
Mobile Phone: Used to communicate wirelessly through calls, messages, and internet services.
Internet: Used to search information related to study and daily life.
Wi-Fi: Used to connect devices to the internet without using wires.
GPS: Used to find the exact location and direction of a place.
Telecommunication
- Telecommunication is a system in which a communication signal is transferred from one place to another using various types of technologies through wire, optical fiber, wave etc.
- Example: Telephone, fax, mobile phone, internet broadcasting through radio and television etc.
- A basic telecommunication system has following three parts:
i) Transmitter:
- Receives the input information (voice, image, data)
- Converts it into an electrical signal
- Produces the broadcasting signal
- Examples of transmitter devices: Microphone, Camera, Computer transmitter unit etc.
ii) Broadcasting channel: This is the medium through which the signal travels. Channels may be: Radio waves, Microwave beams, Metallic cables, Optical fiber etc. The signal is carried from transmitter to receiver through the channel.
iii) Receiver: It receives the transmitted signal and converts it back into useful form (sound, picture, data). Examples of receivers: Antenna, Radio set, Television, Mobile phone etc.
- In flow diagram: (VVI)
 |
| Figure: Working principle of telecommunication system (Input → Transmitter → Channel → Receiver → Output) |
Modulation and Demodulation
- Modulation is defined as the process of superimposing a low-frequency signal on a high-frequency carrier signal to travel it to a longer distance.- Demodulation is defined as the process of recovering the original information-carrying signal from a modified carrier wave.
- Difference between Amplitude Modulation and Frequency modulation:(VVI)
| Basis | Amplitude Modulation (AM) | Frequency Modulation (FM) |
|---|---|---|
| Meaning | The amplitude of the carrier wave is changed. | The frequency of the carrier wave is changed. |
| Parameter Changed | Amplitude varies, frequency remains constant. | Frequency varies, amplitude remains constant. |
| Noise Effect | More affected by noise and disturbance. | Less affected by noise, clearer signal. |
| Sound Quality | Lower sound quality. | Better sound quality. |
| Use | Used in AM radio broadcasting. | Used in FM radio and TV sound transmission. |
-
Q. Identify the modulation for broadcasting radio wave in the given figure. Write the purpose of such modulation. (VVI)
 |
| This figure explains how amplitude modulation is used to transmit audio signals in radio communication. |
Ans: The modulation used for broadcasting radio waves in the given figure is Amplitude Modulation (AM).
Purpose of such modulation:
- To transmit low-energy information signals (sound) over long distances.
- To convert the message signal into a form suitable for radio-wave transmission.
- To make communication possible through a broadcasting channel efficiently.
Q. ‘Internet communication is a modern communication technology.’ Clarify this statement with examples.
Answer:
Internet communication is a modern communication technology because it allows people to exchange information very quickly through the world’s largest computer network. Using internet service, we can connect computers and smartphones and receive information from internet-connected devices. It is widely used today for modern communication and online services.
Examples of internet communication:
Answer:
Internet communication is a modern communication technology because it allows people to exchange information very quickly through the world’s largest computer network. Using internet service, we can connect computers and smartphones and receive information from internet-connected devices. It is widely used today for modern communication and online services.
Examples of internet communication:
- Sending and receiving messages through email
- Searching learning materials using search engines like Google, Yahoo, and Bing
- Using internet applications for communication and entertainment
- Accessing different online services easily
Q. How do we get knowledge and information by the use of internet? Explain with examples.
Ans: The internet helps us to get knowledge and information very quickly. We can search and learn many things using the internet.
Examples:
Ans: The internet helps us to get knowledge and information very quickly. We can search and learn many things using the internet.
Examples:
- Searching study materials on Google
- Reading news and useful information online
- Sending messages through email
- Search Engine: It is a software system which searches the information contained in a webpage from the internet and presents all the relevant information searched by a person. Eg: Google, Bing etc.
- Online Security: Online security is defined as step taken by people to secure their networks and computers connected to the internet.
-For the sake of Online security, following measures can be taken:
- Use strong, unique passwords and enable MFA/2FA for extra protection.
- Keep your software updated
- Watch out for phishing emails or links
- Use a VPN on public Wi-Fi to secure your data
-Cyberbullying: Cyberbullying is defined as the activity which create mental tension by using electronic devices like mobile, phone, computer, tablets etc by the medium of internet. Eg: Harassment of publishing personal information, spreading rumors about person online etc.
- Following measures can be taken to protect people from cyberbullying:
- We shouldn't accept unknown persons friend request in social media.
- Personal things and private information shouldn't be shared while we talk and send messages.
- Photos and other information shared in social media needs to be secure.
- If any person starts the activities of cyberbullying, we should inform guardians or Police.
- Digital footprint awareness:Digital footprint is data evidence generated in various electronic devices while using internet.
Q. Why should we clear cache and browsing history, and why should we avoid saving passwords on other devices?
Ans: The details of the websites remain safe in the devices, which use the internet facilities. Similarly, the password also can remain saved. To remove such data we need to clear cache files opening history of the browser. We should not click the save button if the notification "Do you want to save password?" comes in other devices except personal devices. If a password is saved, it might be misused through the data collector.
Difference between Firewall and Antivirus
| Firewall | Antivirus |
|---|---|
| A firewall protects the computer by controlling incoming and outgoing network traffic. | Antivirus protects the computer by detecting and removing viruses and malware. |
| It acts as a security wall between the computer and the internet. | It scans files and programs to find harmful software. |
| It mainly prevents unauthorized access from hackers. | It mainly prevents damage caused by viruses, worms, and trojans. |
| Example: Windows Firewall | Example: Avast, Norton Antivirus, Kaspersky |
Unit 19
Materials used in Agriculture
On the basis of fulfillment of food requirements, living creatures are divided into two types:
i) Autotrophs
ii) Heterotrophs
- Autotrophs: The organisms which can synthesize their own food from carbon dioxide, water and sunlight are called autotrophs. All green plants are autotrophs.
- Heterotrophs: The organisms which cannot synthesize their own food are called heterotrophs. Human beings, animals are heterotrophs.
How do we get food?
1. Agriculture: The growing of plants or crops to obtain food is called agriculture.
2. Animal Husbandry: The branch of agriculture concerned with animals that are raised for meat, milk, fiber and other products is called animal husbandry.
- Crops: The plants grown and cared in the field for getting food are known as crops. Eg: Grains, vegetables, fruits etc.
- Plant Nutrients: The minerals required by plants for its growth and survival are called plant nutrients. There are two types of plant nutrients:
i) Macronutrients
ii) Micronutrients
- Macronutrients: The mineral element needed by the plants in large amounts are called macronutrients. Eg: Carbon, Hydrogen, Oxygen, Nitrogen, Phosphorous, Potassium, Calcium, Magnesium, Sulphur etc.
- Micronutrients: The mineral element needed by the plants in very small amounts are called micronutrients. Eg: Manganese, Iron, Copper, Zinc, Boron, Chlorine, Molybdenum etc.
- Soil: The upper layer of the earth crust in which plants are grown is called soil.
Function of soil for the growth of plant
- It provides plant nutrients.
- It provides water through the roots.
- It provides oxygen to the roots through aeration.
- It holds or supports the plant.
- It provides humus.
Agricultural Practices
- Preparation of Soil: Soil is prepared in three steps viz. Ploughing, levelling and manuring.
- Sowing: Sowing is process of scattering or putting seeds in the soil for growing crop plants. It can be done either by hand or using seed drill. Also, the seedlings are transferred from nursery to main field in this process which is known as transplantation.
- Use of Fertilizer : Organic and chemical fertilizers are used.
- Irrigation: Irrigation is process of supplying water to crops. Water is supplied by canals, reservoir etc.
- Control of weed: Unwanted plants from crop field are removed here.
- Use of pesticides: They are used to control pests in crops.
- Harvesting: Cutting and gathering of matured food crops is harvesting.
- Threshing and Winnowing: Threshing means beating grains out of harvested crops. Winnowing is separation of grain from chaff and hey with the help of wind.
Fertilizer
- Fertilizers are the substances which are used to increase the fertility of soil for the good growth of plants. There are two types of fertilizer in general:
i) Organic fertilizer
ii) Chemical fertilizer
- Organic fertilizer: The fertilizer made by the action of bacteria and fungi over the animal wastes and plant buried into the soil is called organic fertilizer. Eg: Powder of mustard cake, bone meal, ash etc. Organic fertilizer are also of two types:
- Compost fertilizer: It is natural substance obtained by the decomposition of animal waste like animal dung, human wastes and plant residue, which supplies plant nutrients and humus to the soil.Advantages of compost fertilizer:
- It doesn’t change the acidity and alkalinity of soil.
- It consists of organic substance which helps in good growth of plant.
- It preserves water in the soil.
- It prevents erosion and leaching.
- It is biodegradable and doesn’t pollute the environment.
- Green fertilizer: Fertilizer obtained by decomposition of green plants in the soil of the field is called Green fertilizer. Eg: leaves of Adhatoda (asuro), Mugwort (Tite-pati), Marijuana (Ganja) etc.
- Chemical fertilizer: A salt or an organic compound containing necessary plant nutrients like nitrogen, phosphorous or potassium is called chemical fertilizer.
- Difference between Compost fertilizer and Chemical fertilizer:
| Compost Fertilizer | Chemical Fertilizer |
|---|---|
| 1. Compost fertilizer is prepared from decomposed organic waste. | 1. Chemical fertilizer is manufactured using chemical processes. |
| 2. It improves soil structure and fertility. | 2. It increases crop yield quickly. |
| 3. Nutrients are released slowly. | 3. Nutrients are released quickly. |
| 4. It is environment-friendly. | 4. Excessive use may harm the environment. |
| 5. It is cheaper and can be prepared at home. | 5. It is costlier and must be purchased. |
| 6. Example: Farmyard manure, vermicompost. | 6. Example: Urea, DAP, NPK. |
NPK Fertilizer
- NPK fertilizers are three component fertilizers providing nitogen, phosphorous and potassium. There are two types of NPK fertilizers- Compound NPK fertilizers & Blended NPK fertilizers.
๐ฑ Nitrogenous Fertilizers
- Urea — NH2–CO–NH2
- Ammonium Nitrate — (NH4)NO3
- Ammonium Sulfate — (NH4)2SO4
๐ฟ Importance of Nitrogen in Plants
- Essential for the manufacture of proteins, protoplasm, and chlorophyll.
- Increases the rate of plant growth.
- Helps in storage of proteins and synthesis of large amounts of chlorophyll.
⚠️ Effects of Nitrogen Deficiency
- Plant growth stops and crop production decreases.
- Leaves turn yellow.
- Flowers do not bloom properly.
- Fruits and seeds become small.
๐งฌ Phosphorus Fertilizers
- Single Super Phosphate (SSP) — Ca(H2PO4)2
- Triple Super Phosphate (TSP) — 3Ca(H2PO4)2
- Ammonium Phosphate (DAP) — (NH4)3PO4
⚡ Importance of Phosphorus in Plants
- Essential for root development and early plant growth.
- Helps in energy transfer and storage (ATP formation).
- Promotes flowering, fruiting, and seed formation.
⚠️ Effects of Phosphorus Deficiency
- Poor root growth and delayed maturity.
- Leaves may turn dark green or purplish.
- Reduced flowering and fruit formation.
- Low crop yield.
๐ก️ Potassium Fertilizers
- Muriate of Potash (MOP) — KCl
- Sulfate of Potash (SOP) — K2SO4
- Potassium Nitrate — KNO3
๐ง Importance of Potassium in Plants
- Regulates water balance and opening–closing of stomata.
- Improves disease resistance and stress tolerance.
- Enhances quality of fruits, grains, and seeds.
⚠️ Effects of Potassium Deficiency
- Yellowing or scorching of leaf margins.
- Weak stems and lodging of plants.
- Poor fruit quality and reduced yield.
- Reduces immune power of plant.
Disadvantages of Overuse of Chemical Fertilizer
- Overuse of chemical fertilizer changes nature of soil. Either the soil becomes too acidic or too alkaline.
- Overuse of chemical fertilizer pollutes the water and make unfit for human consumption.
- Overuse of chemical fertilizer kills the aquatic animals like fish.
Pesticides
- The poisonous substance used to remove, destroy, kill or control harmful pest like rodents, insects, mites, fungi, bacteria, virus is called pesticides.
- Pesticides are of different types - Insecticides, fungicide, rodenticide, herbicide etc.
- Insecticides: The chemical compounds that are used to kill or control harmful insects are called insecticides. They are of two types:
i) Bio-Insecticides
ii) Chemical Insecticides
- Bio-Insecticides: The insecticides made from natural substances to kill or control insects are called bioinsecticides. Eg: Ash, Adhatoda, Neem leaves etc.
- Chemical Insecticides: Man made chemical compounds used to kill or control harmful insects are called chemical insecticides. eg: DDT, BHC etc.
- Advantages of Bioinsecticides:
- It is pollution free.
- It has no harmful effect on human and crop.
- It is biodegradable.
- Disadvantages of Chemical insecticides:
- It pollutes water which harms aquatic organisms.
- Contact with chemical insecticide effects the nervous system and glandular system in human,
- Effects growth and reproductive capacity of birds and fishes.
- Promotes respiratory diseases.
- It not only kill harmful insects but also kill useful insect.
- Precautions while using chemical insecticides:
1. Manual for using insecticide should be studied properly. 2. Suitable cloth, mask and gloves should be used while spraying the insecticide.
3. Insecticide should not come in contact with eye and mouth.
4. Insecticide should be spread in the direction of air.
5. The equipment used to spray insecticide should be washed properly after its use.
6. Hand should be washed properly after handling the equipment.
- Conservation of soil quality:
1. Frequent test of quality of soil.
2. Use of suitable farming technology like:
(i) Crop rotation
(ii) Multiple cropping
(iii) Maximum use of organic fertilizer
(iv) Minimum use of chemical fertilizer
(v) Suitable irrigation technology
3. Proper use of land
Activities
1. Chemical fertilizers and pesticides used in farming have caused negative effects on human health. Write any five slogans to create awareness about this issue.2. Farmers are confused about whether to use chemical fertilizers to increase crop production or not. What suggestions would you give to them?